Trong lịch sử phương Đông có rất nhiều nhà tiên tri nổi tiếng như Lưu Bá Ôn, Gia Cát Lượng hay Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm của Việt Nam,… tuy nhiên có lẽ ít người nghĩ rằng, Đức Khổng Tử, người khai sáng văn hóa Nho giáo, cũng có khả năng đặc biệt này!

Khổng Tử cũng là một nhà tiên tri. (Ảnh qua tinhhoa)

Khổng Tử từng bái Lão Tử làm thầy, lại từng dốc lòng chuyên tâm nghiên cứu Kinh Dịch. Cho nên, đối với Khổng Tử mà nói, ông không chỉ là một nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà giáo dục, nhà chính trị, nhà biên khảo nổi tiếng, mà thậm chí còn là nhà tiên tri của Trung Hoa cổ đại.

Câu chuyện của Chung Ly Ý và Đổng Trọng Thư

Đầu những năm Vĩnh Bình thời Đông Hán, Chung Ly Ý người ở quận Hội Kê, tự là Tử A, nhậm chức Thừa tướng nước Lỗ. Sau khi nhậm chức, ông đã lấy ra 1 vạn 3 ngàn văn (đơn vị tiền bấy giờ) bổng lộc của mình để giao cho Hộ tào (quan cai quản về hộ tịch, cúng tế, ruộng vườn) Khổng Hân, để người này tu sửa xe đi lại của Khổng Tử, và làm lễ bái Miếu Khổng Tử, rồi còn đích thân đi lau chùi bàn ghế, đao kiếm và giày của ngài nữa.

Trong vùng có một chàng trai tên Trương Bá, lúc anh này đang nhổ cỏ dưới sân, đã nhặt được bảy miếng ngọc bích dưới đất. Trương Bá đã giấu 1 miếng trong người, cầm sáu miếng còn lại giao nộp cho Chung Ly Ý.

Trong phòng dạy của Khổng Tử, trên đầu giường có treo một chiếc vò gốm lớn. Chung Ly Ý sai chủ bạ (quan trông coi chuyện sổ sách) mang miếng ngọc đặt lên trên giấy tờ, rồi cho gọi Khổng Hân đến hỏi chuyện: “Đây là vò gốm gì vậy?”

Khổng Hân trả lời: “Thưa ngài! Đây là cái vò gốm của Khổng Phu Tử, bên trong đựng sách, đến giờ vẫn chưa có ai dám mở ra xem”.

Chung Ly Ý nói: “Khổng Phu Tử là một vị Thánh nhân. Ông để lại chiếc vò gốm này, ắt là vì muốn để lại bài học hiền lương cho người đời sau”.

Khổng Tử từng bái Lão Tử làm thầy. (Ảnh qua bldaily)

Sau đó, Chung Ly Ý đã mở cái vò gốm đó ra và thấy bên trong có một cuốn sách lụa, trên cuốn sách có viết: “Người đời sau nghiên cứu trước tác của ta, có Đổng Trọng Thư. Giữ gìn xe của ta, lau chùi giày của ta, mở cuốn sách này của ta là Chung Ly Ý, người đất Hội Kê. Ngọc bích có bảy miếng, Trương Bá giấu riêng một miếng cho mình”.

Chung Ly Ý lập tức gọi Trương Bá đến và trách mắng rằng: “Có bảy miếng ngọc bích, tại sao ngươi dám giấu đi một miếng chứ?” Trương Bá dập đầu cầu xin tha thứ và ngay lập tức lấy ra miếng ngọc còn lại trao trả.

Sau Khổng Tử, người có thể truyền thừa đạo của ngài không phải là Mạnh Tử, Tuân Tử, mà là Đổng Trọng Thư của đời nhà Hán. Ông “ngày đêm nghiên cứu, không ra khỏi nhà”, cuối cùng đã phát dương quang đại các truyền thống thượng cổ về âm dương ngũ hành v..v… được kế thừa từ Nho giáo, tạo nên sự ảnh hưởng sâu sắc trong suốt thời Lưỡng Hán, và ông cũng trở thành một nhà Nho, nhà kinh tế làm thay đổi lịch sử Trung Quốc. Khổng Tử từ mấy trăm năm trước đã tiên đoán những điều này một cách chuẩn xác!

Bò đen sinh ra bê trắng, người nước Tống thời Xuân Thu tích đức được thiện báo

Thời Xuân Thu, nước Tống có một gia đình nọ rất hay bố thí làm việc thiện, cả 3 đời gia tộc đều không biếng nhác. Một lần nọ không biết vì lý do gì mà trong gia đình họ đã xảy ra một chuyện lạ: Bò đen sinh ra bê trắng. Thế là họ đã đến tìm gặp Khổng Tử để xin chỉ dẫn.

Khổng Tử không nói ra lý do, chỉ nói rằng: “Đây là một điềm báo cát tường, hãy dùng nó để bái tế cho thần linh”. Thế là họ đã dùng con bê trắng đó để cúng tế cho thần linh. Một năm sau, mắt của người cha vô duyên vô cớ bị mù.

Sau đó, con bò đen lại sinh một con bê trắng nữa, người cha lại sai con trai đi hỏi Khổng Tử. Người con nói: “Lần trước hỏi ngài ấy xong, mắt cha đã mù rồi, lần này lại hỏi nữa làm chi?”

Người cha nói: “Lời nói và việc làm của Thánh nhân có lý lẽ sâu xa, đôi lúc lời nói của họ sẽ ngược trước đúng sau, bây giờ tạm thời chỉ việc đi hỏi lại ngài ấy xem thế nào!”

Khổng Tử cũng vẫn không nói lý do, mà chỉ trả lời người con trai: “Đây là điềm báo may mắn, dùng nó để bái tế thần đi”. Thế là họ lại dùng bê trắng để cúng tế. Một năm sau, người con trai cũng vô duyên vô cớ bị mù mắt.

Sau đó nước Sở sang đánh nước Tống, người dân bị xung đi đánh địch, phần lớn đều chết tại chiến trường. Lúc này, nạn đói liên miên, người dân đổi con với nhau mà ăn thịt, róc xương người ra mà nướng.

Khổng Tử đã biết người hành thiện ắt có phúc báo, nhưng thiên cơ không thể sớm tiết lộ. (Ảnh qua tinhhoa)

Duy chỉ có cha con họ vì mắt bị mù, nên không phải ra làm thị vệ bảo vệ thành. Đến khi nước Sở rút quân, giải tỏa khỏi thành Tống, thì mắt của cha con họ cũng đều khôi phục lại. Đây là một minh chứng cho việc tu thiện tích đức sẽ được thiện báo.

Sau chuyện này, cha con họ mới hiểu được sự tiên tri chuẩn xác của Khổng Tử, khi trước ngài không nói thẳng ra có lẽ là vì thiên cơ không được hé lộ quá nhiều và quá sớm.

Vì sao nhiều người hiểu lầm Khổng Tử là người vô Thần?

Khổng Tử có tài tiên tri, có thể biết việc hàng trăm năm sau, còn có thể đoán trước lành dữ họa phúc của người đời, đó chẳng phải cũng là có thần thông sao? Đã có thần thông, vậy thì sao Khổng Tử có thể không tin vào Thần, sao có thể là người vô Thần được? 

Những người cho rằng Khổng Tử không tin Thần, là người vô Thần, chủ yếu căn cứ vào một câu trong sách “Luận Ngữ” của ông: “Tử bất ngữ quái lực loạn Thần”.

Câu này trong thiên “Thuật nhi” trong “Luận ngữ”, thường được hiểu là “Khổng Tử không nói chuyện quái dị, bạo lực, phản loạn, quỷ Thần”, nằm trong đoạn văn sau:

Diệp Công hỏi Tử Lộ rằng Khổng Tử là người như thế nào. Tử Lộ không trả lời. 

Sau khi biết chuyện này, Khổng Tử nói: “Sao trò không nói rằng, ông ấy là người miệt mài học tập quên cả ăn, học tập hăng say vui vẻ đến nỗi quên hết cả ưu sầu, không biết là tuổi già đang đến”.

Khổng Tử còn nói: “Thực ra không phải ta sinh ra đã là người có tri thức, mà là người yêu thích lễ và đức cổ đại, chuyên cần, mẫn tiệp cầu tri thức”.

Nói đến đây, Khổng Tử dừng lại không nói nữa, chỉ sợ dùng sức sẽ phân tâm, làm nhiễu loạn tâm thần. Một lúc sau Khổng Tử mới nói tiếp: “Ba người cùng đi thì trong đó nhất định có một người có thể là thầy của ta. Chọn sở trường của họ để học tập theo, sửa những khuyết điểm mà họ có và mình cũng có”.

Khổng Tử cũng có thần thông, sao có thể là người vô thần được? (Ảnh qua yuki.la)

Trong đoạn văn “vui thích học tập” như thế này thì câu “Tử bất ngữ quái lực loạn thần” không phải Khổng Tử đột nhiên nói ra tư tưởng Thuyết vô Thần, mà đó là miêu tả tình hình Khổng Tử đột nhiên dừng lại, suy nghĩ sâu xa. Căn cứ vào tình hình học tập tư thục cổ đại, chúng ta có thể tưởng tượng tình cảnh lúc đó như sau:

Khi Khổng Tử đang giảng cho Tử Lộ rằng ông đã lấy việc học tập làm niềm vui, yêu thích lễ đức cổ đại, chuyên cần như thế nào… thì đột nhiên ông trầm tư không nói, nhắm mắt ngưng thần suy nghĩ. Sau đó ông mở mắt ra, nói với Tử Lộ đạo lý coi người khác là thầy, học ưu điểm, sửa bỏ khuyết điểm như thế nào.

“Tử bất ngữ quái lực loạn thần”, chữ “quái” trong câu này là động từ, chứ không phải danh từ, nghĩa là “nghi hoặc, e sợ”. Chữ “lực” ở đây là danh từ, nghĩa là sức lực, sức mạnh. Chữ “loạn” ở đây là động từ, nghĩa là “nhiễu loạn”, “làm rối loạn”. Chữ “thần” ở đây không phải là quỷ thần mà là tinh thần. Như vậy, câu nói này có nghĩa là: “Khổng Tử không nói, chỉ sợ dùng sức sẽ phân tâm làm rối loạn thần trí“, hoàn toàn không phải có nghĩa “Khổng Tử không nói đến chuyện quái lạ, bạo lực, phản loạn và quỷ Thần“.

Khổng Tử chẳng những không vô Thần, trái lại ông rất tôn kính Thần. Chương 16, Trung Dung, Khổng Tử nói: “Quỷ Thần có đức rất to lớn. Nhìn không thấy, nghe không thấy, nhưng quỷ Thần thể hiện ra ở vạn vật, không cái gì rời xa quỷ Thần. Thần khiến cho người trong thiên hạ trai giới, tịnh tâm, mặc y phục chỉnh tề tế lễ”.

Khổng Tử không những tin vào Thần mà còn tán thán Thần là chúa tể của tạo hóa, có đức tính hoàn mỹ, tuy không nhìn thấy, không nghe được, nhưng lại hiện diện khắp nơi. Vì vậy Khổng Tử nhấn mạnh đối với quỷ Thần cần thành kính lễ bái “trai giới, tịnh tâm, mặc y phục chỉnh tề tế lễ”.

Thế Di (t/h)

Danh Mục : Phương Đông Văn hóa