Những vũ khí trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng ngàn năm vẫn không rỉ sét

Những vũ khí của đội quân đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sau hàng ngàn năm vẫn còn rất tinh xảo, sắc bén, mặc dù môi trường xung quanh đều là nền đất ẩm ướt.  Bí ẩn này đã làm đau đầu rất nhiều chuyên gia trong những năm qua.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng. (Ảnh qua Khoahoc)

Tần Thủy Hoàng (210 – 259 TCN) là vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc, có công thống nhất đất nước và có tầm ảnh hưởng rất lớn trong lịch sử của quốc gia này. Ông để lại nhiều công trình khổng lồ, kỳ vĩ nhưng còn không ít nghi vấn cho hậu thế dù đã yên nghỉ hơn 2.000 năm qua.

Vạn Lý Trường Thành là công trình vĩ đại nhất của Tần Thủy Hoàng. (Ảnh qua Wikipedia)

Hai công trình nổi bật nhất mà Tần Thủy Hoàng từng khởi công xây dựng là Vạn Lý Trường Thành và quần thể khu lăng mộ của chính ông. Cho đến ngày nay, nhiều bí ẩn xoay quanh quần thể khu lăng mộ của Tần Thủy Hoàng vẫn khiến các nhà khoa học đau đầu vì chưa thể tìm ra lời giải thích rõ ràng.

Đội quân đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng được phát hiện vào năm 1974, nằm ở phía bắc núi Ly Sơn thuộc địa phận tỉnh Thiểm Tây, cách Tây An 50 km về phía đông. Phát hiện này được coi là chấn động thế giới.

Đội quân đất nung trong khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng khiến người ta kinh ngạc trước tiềm lực quân sự của đế quốc Đại Tần. (Ảnh qua chanhkien)

Sau nhiều năm nỗ lực làm việc, các nhà khoa học Trung Quốc và quốc tế đã phát hiện ra hơn 8.000 bức tượng binh sĩ đất nung cùng nhiều hiện vật quý giá khác sau hơn 2.000 năm “ngủ yên” với sứ mệnh bảo vệ cho thế giới bên kia của hoàng đế Tần Thủy Hoàng. Theo các nghiên cứu hiện nay, lăng mộ Tần Thủy Hoàng được xây dựng trong khoảng từ năm 246 TCN cho đến năm 208 TCN, trải dài trong 39 năm. Căn cứ theo các chứng cứ khảo cổ học thì binh đoàn đất nung cũng được tạo ra trong cùng khoảng thời gian đó.

 

Chiến binh đất nung trong tư thế đứng. (Ảnh qua Sohu)
Chiến binh trong tư thế quỳ gối. (Ảnh qua Sohu)

Khi quan sát các tượng đất nung, người ta không chỉ vô cùng kinh ngạc trước tiềm lực quân sự lớn mạnh của đế quốc Đại Tần mà còn có thể trực tiếp hiểu biết về trang bị của quân đội quốc gia vào thời kỳ đó. Đội quân đất nung này không chỉ rất hùng hậu, mà mỗi một bức tượng lại mang dáng vẻ khác nhau, chế tác vô cùng tinh xảo, đây là điều vô cùng hy hữu và hiếm gặp. 

Không rõ vì nguyên nhân nào mà trong sử sách không hề có ghi chép gì về đội quân đất nung này, do đó ban đầu khi mới được phát hiện, người ta cho rằng chúng được tạo ra không phải để bảo vệ cho lăng mộ của Tần Thủy Hoàng mà để bảo vệ cho một vị thái hậu trước đó. Tuy nhiên những phát hiện sau này cho thấy trên rất nhiều binh khí được tìm thấy đều có khắc dòng chữ “Tương bang Lã Bất Vi tạo”, điều này đã chấm dứt hết thảy những tranh luận.

Vũ khí ngàn năm không rỉ sét

Ngoài bí ẩn về sự chế tác tinh xảo đến mức đáng kinh ngạc của đội quân đất nung, khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng vẫn còn một bí ẩn khác làm đau đầu các nhà khoa học, đó là hơn 40.000 món binh khí nằm rải rác trong khu vực này, bao gồm gươm kiếm, rìu chiến, cung nỏ với đầu bịt kim loại…. Bí ẩn nằm ở chỗ, trải qua hơn 2.200 năm dưới nền đất ẩm ướt, số vũ khí này vẫn cực kỳ sắc bén, thậm chí có phần bóng loáng – một điều thực sự không tưởng. Thêm vào đó một thanh kiếm được phát hiện trong lăng mộ bị bức tượng tráng sĩ đè cong, ngay khi bức tượng được di rời sang một bên, thanh kiếm lập tức khôi phục lại nguyên trạng ban đầu. Đây là tính chất của một loại hợp kim có tên Nitinol, là sản phẩm của khoa học hiện đại, người Trung Quốc 2.200 năm trước làm sao có thể nắm được phương pháp chế tạo ra loại hợp kim đặc biệt này?

Vũ khí của đội quân đất nung 2.000 tuổi. (Ảnh: Pugam)

Những vũ khí này đều được làm hoàn toàn thủ công qua các bàn tay, và sức sáng tạo của những người thợ tài hoa lúc bấy giờ. Trong một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Antiquity chỉ rõ rằng những người thợ thủ công đã chia ra thành nhiều nhóm nhỏ và chế tác tỉ mỉ từng vũ khí của binh lính đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng từ các mảnh đồng với nhiều kích cỡ khác nhau.

Theo các học giả, thời nhà Tần, đồng là kim loại chủ yếu, nên tất cả các vũ khí này đều được làm bằng đồng. Tuy nhiên, các vật dụng bằng đồng qua thời gian phải bị oxy hóa thành sắc xanh lá cây. Nhưng số vũ khí này thì không hẳn, chúng nghiêng về màu xám kim loại nhiều hơn, đặc biệt là ở phần lưỡi sắc.

Vũ khí của đội quân đất nung hơn 2.000 năm tuổi. (Ảnh: Pugam)

Bí ẩn này đã thật sự làm đau đầu rất nhiều chuyên gia. Bản phân tích do Viện nghiên cứu Kim loại Trung Quốc và Học viện khoa học khảo cổ quốc gia cho rằng,  số vũ khí này đã được phủ lên một lớp oxit crom dày 10 – 15 micron (1 micron = 1/1000 mm), chiếm khoảng 2% khối lượng kim loại. Lớp oxit này rất bền vững, và chính nó đã bảo vệ phần kim loại bên trong khỏi sự tấn công của thời gian.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ lớp oxit này ở đâu ra? Theo lịch sử khoa học hiện đại, phương pháp phủ crom để chống hao mòn kim loại mới xuất hiện tại Đức từ năm 1937. Người Mỹ thậm chí đến tận những năm 1950 mới áp dụng phương pháp này. Vậy mà, người Trung Quốc cổ đại đã áp dụng nó từ tận 2.200 năm trước!

Thanh kiếm 2000 năm tuổi vẫn sắc bén trong lăng mộ Tần vương. (Ảnh qua read01)

Năm 2003, GS. Frank Walsh từ ĐH Southampton đưa ra giả thuyết cho rằng trong quá trình rèn kiếm, nhiệt và carbon đã khiến các phân tử crom xâm nhập lên bề mặt thanh kiếm. Nó lan toả ra, trở thành một lớp bảo vệ vững chắc một cách tự nhiên.

Tuy nhiên, nhiều người không đồng tình với lời giải thích này, vì chỉ phần lưỡi sắc, các khu vực khác trên thanh kiếm vẫn bị rỉ sét, ăn mòn khá nghiêm trọng. Nếu như là quá trình tự nhiên, tại sao nó không lan đều hơn ra toàn bộ thanh kiếm?

Hơn nữa, theo một số ý kiến của các nhà sử học, có vẻ như trình độ rèn kiếm của người Trung Quốc xưa kia thực sự rất đáng khâm phục. Ví dụ như thanh bảo kiếm của Việt vương Câu Tiễn từ thời Xuân Thu trước đó cũng được làm bằng đồng, nhưng lại ở trong trạng thái sắc bén và sáng bóng dù đã hơn 2.000 năm tuổi.

Thanh bảo kiếm của Việt Vương Câu Tiễn sau hơn 2.000 năm vẫn còn sáng bóng và sắc bén. (Ảnh qua sohu)

Các xét nghiệm cho thấy, phần thân kiếm chủ yếu làm bằng đồng, nhưng phần cạnh có tỉ lệ thiếc cao, và thành phần được trộn cả lưu huỳnh để tăng độ sáng bóng. Điều này chứng tỏ, việc pha trộn các kim loại khác nhau để tăng độ bén và khả năng bảo quản cho kiếm là kỹ thuật đã tồn tại ở Trung Quốc từ rất lâu rồi, hoàn toàn khác với lý thuyết hiện đại cho rằng thời gian đó công nghệ sản xuất của loài người còn rất thô sơ. Có lẽ vì thế mà trong thời gian hoàng đế Tần Thủy Hoàng cai trị, Trung Quốc lại lớn mạnh và phát triển đến vậy.

Thế Di (t/h)

x