Khoa học tiết lộ sống đơn giản khiến con người hạnh phúc

Khi được hỏi trong cuộc sống bạn mong muốn điều gì, đầu tiên phần đông sẽ trả lời “hạnh phúc và bình yên”, sau đó mới là những điều khác như tình yêu, thành đạt,… Tuy luôn đặt hạnh phúc, bình yên lên hàng đầu, nhưng chúng ta lại sống trong một thế giới chẳng hạnh phúc cũng chẳng bình yên. Nguyên nhân chính là do chúng ta đang quá phức tạp hóa cuộc sống của mình.

Sống đơn giản khiến con người hạnh phúc. (Ảnh qua Dreamstime.com)

Theo chỉ số Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, ngày càng có nhiều cường quốc kinh tế, bao gồm cả Mỹ, đang bị tụt lại về mức độ hạnh phúc của người dân. Vậy tại sao lại xảy ra tình trạng này? Đáng lẽ người dân ở những cường quốc tiên tiến, giàu có bậc nhất thế giới phải hạnh phúc hơn nhiều so với các nước khác. Vì sao sống trong một quốc gia có nhiều cơ hội và tiện nghi như ý muốn, nhưng họ vẫn không hạnh phúc? 

Một mặt, việc chênh lệch kinh tế và mức sống của người Mỹ chiếm phần lớn nguyên nhân dẫn tới hiện tượng trên. Đây là một vấn đề lớn và phức tạp của xã hội, không phải điều mà bất cứ ai cũng có thể tự khắc phục được. Vậy chúng ta có thể cân chỉnh lại đời sống cá nhân của mình những điều gì, để ít nhất có thể cảm thấy hạnh phúc hơn đôi chút? 

Một giải pháp hữu hiệu là trước tiên, chúng ta cần “sự đơn giản”. Nói đúng hơn là đơn giản hóa cuộc sống của chính mình. Đây không phải là một khái niệm mới mẻ. Hàng ngàn năm qua, các triết gia và nhà tâm lý học vẫn luôn nói rằng ‘cuộc sống đơn giản là cuộc sống hạnh phúc’. Tuy nhiên, rất nhiều người chúng ta vẫn không hiểu được điều này, ngay cả khi hiểu được thì cũng không biết thực hiện đúng cách. Rất may, ngày càng có nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh được mối liên hệ giữa đơn giản và hạnh phúc. 

1. Sống càng đơn giản càng có nhiều thời gian cho bản thân

Có một câu nói cổ xưa rằng: “Hạnh phúc tại tâm”. Nhà văn Denis Waitley đã diễn đạt câu nói này theo một cách khác: “Hạnh phúc là một thứ không thể đi tới, không thể sở hữu, nhận được, mặc được hay tiêu thụ được. Hạnh phúc là những trải nghiệm tâm linh bằng cách sống từng giây phút với yêu thương, chân thành và biết ơn”.

Khi cuộc sống chúng ta bị xáo trộn với hàng tá công việc, nghĩa vụ và trọng trách đến mức không có thời gian cho sự thư giãn, chúng ta thường không cho phép bản thân có được thời gian, không gian của riêng mình.

Tuy nhiên, việc hướng đến một cuộc sống đơn giản sẽ mang đến cho chúng ta một chút ‘riêng tư’ quý giá mà ai cũng cần đến. Nghiên cứu từng chỉ ra rằng việc dành chút thời gian ở một mình và suy ngẫm về bản thân là điều vô cùng quan trọng đối với tất cả mọi người.

Tiến bộ khoa học đã giúp chúng ta đơn giản hóa cuộc sống trên nhiều khía cạnh, chẳng hạn không phải làm việc cật lực như trước. Nhưng bù lại, những khoảng thời gian được đơn giản hóa này lại bị lấp đầy bởi nhiều vấn đề phát sinh khác như ham muốn vui chơi, giải trí, kiếm nhiều tiền hơn…

2. Sống càng đơn giản càng có nhiều thời gian cho người thân

Sống đơn giản sẽ có nhiều thời gian cho người thân. (Ảnh qua Smartweek)

Hạnh phúc đương nhiên không chỉ bó gọn lại với bản thân chúng ta. Mặc dù hạnh phúc là thứ cảm xúc bên trong và là thứ mà chúng ta tự mình trải nghiệm được, nhưng chúng ta vẫn còn cộng đồng xã hội. Chính vì thế, người thân trong gia đình hay bạn bè thân thiết cũng có rất nhiều tác động tích cực đến cuộc sống chúng ta. Nhưng đấy là trong điều kiện chúng ta dành được thời gian rảnh rỗi để duy trì quan hệ tốt đẹp với họ. 

Nhà xã hội học Amitai Etzioli từng khẳng định trong bài tiểu luận Voluntary Simplicity: Characterization, Select Psychological Implications, and Societal Consequences (Tạm dịch: “Sống đơn giản: Đặc trưng, Biểu hiện Tâm lý Cụ thể và Hệ quả Xã hội”) rằng, nhiều người chúng ta không có thời gian để “củng cố các mối quan hệ tốt đẹp” theo đúng nghĩa, bởi chúng ta dành quá nhiều thời gian tích trữ tài sản vô nghĩa và phức tạp hóa cuộc sống mình một cách không cần thiết. 

Đương nhiên, bên cạnh việc lao động và chăm sóc mái ấm của mình, chúng ta cũng vẫn cần chăm sóc cho cả bản thân mình nữa. Tuy vậy, khi bị xao nhãng bởi nhiều vấn đề khác, chúng ta thường làm lãng phí đi những giây phút gắn bó ý nghĩa với người thân quanh mình. 

Việc duy trì quan hệ tốt đẹp với người thân còn vượt trên cả hạnh phúc. Nhiều nghiên cứu, chẳng hạn nghiên cứu của ĐH Harvard năm 2017, đã chỉ ra rằng việc duy trì và củng cố những mối quan hệ lành mạnh, tốt đẹp với bạn bè, người thân trong gia đình sẽ giúp cải thiện đời sống tinh thần và tuổi thọ của chúng ta. 

Và điều trớ trêu ở đây là, việc không thể duy trì quan hệ tốt đẹp với những người thân thiết nhất chính là yếu tố khiến chúng ta thường phức tạp hóa cuộc sống của mình với khối tài sản vô nghĩa, chạy theo vật chất, kèm theo đó là những thói quen khiến chúng ta không cảm thấy thỏa mãn và hạnh phúc. 

3. Sống đơn giản còn giúp chúng ta tập trung hơn

Một điều lợi mà sự đơn giản đem đến cho chúng ta chính là sự tập trung. Việc hạn chế những yếu tố gây xao nhãng và những điều khó chịu xung quanh không chỉ khiến chúng ta để tâm hơn đến bản thân và gia đình, mà còn khiến chúng ta dễ dàng tập trung hơn vào mọi thứ khác. 

Điều này ban đầu nghe có vẻ chẳng đáng kể, nhưng lại là yếu tố chủ chốt giúp ta phần nào cảm nhận được hạnh phúc. Một nghiên cứu gần đây từ ĐH Stanford đã chứng minh rằng việc phải tập trung vào quá nhiều thứ cùng một lúc hoặc phải ôm đồm nhiều vấn đề không ngừng nghỉ không chỉ khiến chúng ta trở nên chậm chạp hơn, mà còn làm suy giảm IQ, cũng như năng lượng của bản thân. 

“Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện những người thường phải tiếp nhận dồn dập một loạt thông tin về điện tử sẽ không thể tập trung và nhớ được thông tin, hay chuyển từ việc này sang việc khác một cách nhanh nhạy như những người hoàn thành từng việc trong một thời điểm”.

 Nghiên cứu cũng ước tính việc liên tục phải phân tán sự tập trung sẽ khiến năng suất làm việc giảm đi 40%, đồng thời khiến trí óc căng thẳng cực độ. 

4. Sống càng đơn giản càng lành mạnh

Không chỉ ảnh hưởng về tâm lý, cuộc sống phức tạp còn tác động xấu đến cả thể chất của chúng ta. Bạn đã bao giờ gặp tình huống biết rằng bản thân cần tập thể dục nhiều hơn, nấu nhiều đồ ăn lành mạnh hơn, kiểm tra sức khỏe thường xuyên hơn,… nhưng vẫn không có thời gian cho những hoạt động này? Bạn từng muốn dậy sớm hơn để tập vài bài thể dục đốt mỡ, nhưng đêm nào cũng thức muộn chỉ để lướt mạng xã hội? 

Đây chỉ là một trong những minh chứng cho thấy sự xao nhãng không cần thiết có thể ngăn cản chúng ta cải thiện sức khỏe của mình. Bên cạnh đó, từng có nhiều nghiên cứu chỉ ra mối liên kết giữa chủ nghĩa duy vật và sức khỏe yếu kém. Mặt khác, các nghiên cứu như một cuộc khảo sát từ Đại học Khoa học Pennsylvania đã cho thấy việc đơn giản hóa lối sống luôn giúp cải thiện về sức khỏe thể chất. 

 5. Sống đơn giản giúp cải thiện thiên nhiên

Sống đơn giản giúp cải thiện thiên nhiên. (Ảnh qua Emaze)

Một trong những mặt tốt hiếm hoi của đại dịch Vũ Hán cũng như lệnh cách ly xã hội hàng loạt hiện nay chính là tác động tích cực tới thiên nhiên. Qua đó có thể thấy khi đơn giản hóa lối sống, chúng ta có thể cắt giảm lượng khí thải và vật chất tiêu thụ đi nhiều lần.

Đây là một điều có ý nghĩa to lớn với thiên nhiên, đặc biệt là trước những tác động mà các quốc gia phương Tây gây ra cho môi trường. Đối với những người không quan tâm đến thế giới xung quanh thì điều này có thể không trực tiếp khiến họ hạnh phúc. Nhưng đối với phần đông chúng ta, việc biết mình đang góp phần cải thiện thiên nhiên sẽ giúp chúng ta cảm thấy sống có ý nghĩa hơn. 

6. Sống càng đơn giản càng ít căng thẳng

Đơn giản hóa cuộc sống không đơn thuần giúp chúng ta dành nhiều thời gian hơn cho những điều ý nghĩa, mà nó còn khiến chúng ta bớt đi những phiền lo. 

Ngày nay có rất nhiều thiết bị và công cụ hỗ trợ chúng ta trong cuộc sống hàng ngày. Tưởng chừng những thiết bị và công cụ này có thể giúp chúng ta “tiết kiệm thời gian và sức lực”, nhưng đổi lại, chúng ta thường phải đầu tư nhiều thời gian hơn để lựa chọn, đặt mua, bảo trì, sửa chữa, thanh toán và thay thế chúng. Chắc hẳn bạn đã từng nghe câu nói “chúng ta đang trở thành nô lệ của chính những món đồ ta sở hữu”. Tác động của những việc trên chính xác là như thế.

Tất nhiên, những đồ vật như lò nướng, máy giặt, và tủ lạnh là những thiết bị tuyệt vời, đem lại nhiều lợi ích cho chúng ta. Thế còn những thiết bị công nghệ không cần thiết khác thì sao? Những món đồ mà chúng ta chất đống trong tủ hay treo đầy trên tường thì sao? Ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh chủ nghĩa siêu tiêu dùng của thế kỷ 21 không hề tốt cho đời sống tinh thần của chúng ta.

7. Càng sống đơn giản càng có nhiều tiền

Từng có câu nói nổi tiếng rằng: “Cuộc sống giản đơn là một cuộc sống dư giả”. Tuy nhiên, việc đơn giản hóa cuộc sống không đồng nghĩa bạn phải bỏ việc hay sống tách biệt với loài người. Tiền tệ chính là thứ giúp hàng hóa lưu thông, và lao động kiếm sống là điều hoàn toàn bình thường. Nhưng việc lãng phí tiền bạc vào vô số món đồ vô nghĩa hay vào những điều xao nhãng là một trong những cách nhanh nhất khiến chúng ta rơi vào tiêu xài hoang phí.

Những dịch vụ thuê bao streaming, gói cước TV, phụ kiện nhà cửa, các thiết bị và những món hàng tiêu dùng đắt tiền không cần thiết mà ta thường sử dụng có thể chiếm hơn 10%, thậm chí hàng chục phần trăm mức thu nhập của chúng ta.

Điều này cũng không đồng nghĩa chúng ta phải loại bỏ toàn bộ những món đồ, vật dụng hay các dịch vụ giải trí. Sẽ không ai nói rằng việc đi ăn hàng hay đi nghỉ mát là một điều gì xấu cả. Nhưng việc tiêu xài tiền bạc quá nhiều cho những thứ xao nhãng và đắt đỏ không chỉ khiến chúng ta nhanh rỗng túi mà còn làm gia tăng căng thẳng của bản thân.

Kết luận

Vậy chúng ta có nên từ bỏ tất cả, sau đó lên núi đi tu và trở thành một nhà sư? Không nhất thiết phải như vậy. Sẽ chẳng có gì sai nếu chúng ta dành chút thời gian để xem TV, chơi một trò chơi điện tử, tạo ra một sở thích thú vị hay những thứ tương tự như vậy. Tuy nhiên, mọi thứ trên đời quan trọng là cần có sự cân bằng. Và một thực tế đáng buồn là chúng ta thường bị cuốn hút và dành quá nhiều thời gian vào những phương thức giải trí dễ tiếp cận ngay trước mắt, thay vì đặt những khía cạnh có ý nghĩa trong đời sống của mình lên đầu.

Dành ra đủ thời gian để chăm sóc sức khỏe bản thân, suy nghĩ thấu đáo mình cần và mong muốn điều gì, hay nỗ lực củng cố những mối quan hệ xung quanh, đây mới chính là những điều có thể đem lại cho chúng ta vô vàn niềm hạnh phúc thay vì những hoạt động khác mà chúng ta thường làm trong đời sống hàng ngày.

Thùy Linh (Theo Daily Health Post)

Xem thêm:

x