“Tây Sơn tam kiệt” một thời chọc trời khuấy nước, vang danh sử Việt. Tuy nói trời sinh ba anh em nhà này có tài năng cái thế, nhưng theo các bậc trí giả về phong thủy thì còn có một nguyên nhân khác, đó là mảnh đất chôn vị thân sinh của họ vốn là một huyệt phát đế vương.

Tượng đài vua Quang Trung – Nguyễn Huệ. (Ảnh qua Wikipedia)

Đại địa Hoành Sơn ở phương nam

Thường mỗi khi nhắc hai tiếng “Hoành Sơn” thì người ta hay liên tưởng tới dãy Hoành Sơn ở phía Bắc (tỉnh Quảng Bình) giúp Chúa Nguyễn dấy khởi cơ nghiệp. Song cũng có một “Hoành Sơn” khác nữa nằm sâu về phía Nam (tỉnh Bình Định), vốn là nơi huyệt kết phát vương của anh em nhà Tây Sơn.

Dãy Hoành Sơn này còn gọi là núi Ngang, nằm trong dãy Tây Sơn thuộc địa phận xã Bình Tường quận Bình Khê tỉnh Bình Định. Hoành Sơn không cao (364 m) nhưng dài và rộng. Theo các nhà phong thủy Tàu và địa phương cho biết thì Hoành Sơn là “đại địa” và hiện tại là một trong “Nhị thập bát cảnh” của Bình Định.

Xung quanh Hoành Sơn có nhiều ngọn núi bao bọc, mỗi ngọn mang dáng dấp một cổ vật như Núi Bút (Trưng Sơn), Núi Nghiên (Nghiên Sơn), Núi Ấn (Ấn Sơn), Núi Kiếm (Kiếm Sơn), Núi Trống (Cổ Sơn), Núi Chiếng (Chung Sơn), trước mặt là ba dãy gò cao đá mọc thẳng hàng giống như Long chầu, Hổ phục, phía dưới là hai phụ lưu sông Côn từ phía Tây và phía Bắc chạy ra hợp nhau ở địa đầu thôn Phú Phong như hai cánh tay ôm chặt lấy Hoành Sơn. Địa thế đáng gọi là “Long bàn Hổ cứ”.

Tây Sơn tam kiệt là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ sinh trưởng trong một gia đình nông thôn tại làng Phú Lạc (Bình Khê) hướng vọng về dãy Hoành Sơn này. Theo các bậc trí giả về phong thủy thì nhà Tây Sơn phát đế nghiệp là nhờ mảnh đất chôn thân sinh của ba vị hào kiệt trên dãy Hoành Sơn.

Huyền thoại “long huyệt phát đế vương”

Tây Sơn tam kiệt. (Ảnh minh họa qua baomoi.com)

Căn cứ theo các tài liệu lịch sử cũng như dò tìm manh mối qua các nội dung truyền miệng tại địa phương, người ta được biết ít nhất hai câu chuyện liên quan đến “long huyệt phát đế vương” của nhà Tây Sơn như sau:

Câu chuyện thứ nhất kể rằng, vào khoảng giữa thế kỷ 18, có một thầy địa lý từ Trung Quốc lặn lội vào tận đất Bình Định để tìm long mạch và huyệt kết vùng núi Hoành Sơn. Ông thầy đã dùng hai cây trúc cắm ở hai nơi trên triền núi Hoành Sơn để dò huyệt địa, rồi bỏ đi mất một thời gian. Những gì thầy địa lý làm đều không qua được mắt của Nguyễn Nhạc.

Nguyễn Nhạc ngày ngày theo dõi hai cây trúc ấy, sau hai tháng thấy cây trúc phương bắc vẫn còn xanh tốt, còn cây trúc phương nam thì đã khô héo. Nguyễn Nhạc liền biết rằng long mạch hiện ra ở phương bắc, bèn ngầm đánh tráo, nhổ cây khô ở phương nam mang cắm ở phương bắc và mang cây tươi ở phương bắc cắm ở phương nam. 

100 ngày sau tính từ khi trồng trúc, thầy địa lý Tàu quay lại xem, thấy cả hai cây đều đã chết, liền cho rằng đất này không tốt, bèn lắc đầu bỏ đi thẳng. Lúc bấy giờ Nguyễn Nhạc mới bàn với anh em, mang hài cốt cha mình chôn ở nơi cắm cây trúc phương bắc.

Câu chuyện thứ hai kể hơi khác một chút, khi thầy phong Thủy đến Tây Sơn tìm long mạch đã xin tá túc ở nhà ba anh em Nguyễn Nhạc và nhờ Nguyễn Nhạc dẫn đi khắp nơi để dò tìm đất phát vương. Sau nhiều lần xem xét, ngắm nghía, đo đạc địa bàn, thầy chú ý đến dãy Hoành Sơn và tỏ vẻ đắc ý cuộc đất này lắm. Đoạn thầy bỏ đi.

Một thời gian sau thầy trở lại cũng ghé nhà Nguyễn Nhạc tá túc. Nhưng đặc biệt có mang theo một chiếc tráp nhỏ ngoài bọc tấm khăn điều. Nguyễn Nhạc đoán là thầy Tàu đã tìm ra được long huyệt và chiếc tráp kia là hài cốt của cha ông mang sang chôn.

Đến ngày lành đã chọn, thầy Tàu lén mang tráp cùng địa bàn đi lên dãy Hoành Sơn. Vừa đến chân núi thì một con cọp lớn trong bụi rậm gầm lên một tiếng dữ tợn rồi nhảy xổ ra vồ. Thầy Tàu thất kinh hồn vía, vứt tráp và địa bàn mà thoát thân.

Hồi lâu hoàn hồn, không thấy cọp rượt theo thầy mon men quay lại chỗ cũ, mừng quýnh vì chiếc tráp và địa bàn vẫn còn nằm lăn lóc ở đó, thầy vội vã trèo lên nơi long huyệt đã tìm trước mà đào bới chôn cất. Xong, thầy hớn hở trở về với hy vọng chờ ngày “long huyệt vương phát”. Không ngờ chiếc tráp thầy chôn là hài cốt của phụ thân Nguyễn Nhạc, còn con cọp kia chỉ là người giả mà thôi!

Vốn là anh em Nguyễn Nhạc đã cùng nhau bàn tính, làm một chiếc tráp giống hệt tráp của thầy địa lý, nhưng bên trong đựng hài cốt của thân sinh họ là Nguyễn Phi Phúc. Vì thầy lúc nào cũng mang tráp bên mình không rời, nên họ bèn dùng cách giả cọp để thầy vứt tráp bỏ chạy, nhân đó mà hoán đổi hai bộ hài cốt.

Tượng “Tây Sơn tam kiệt” trong khu vực Đường hoa thanh niên ở TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. (Ảnh qua qdnd.vn)

Hai câu chuyện trên tuy có khác nhau về tiểu tiết, nhưng cùng khẳng định một điểm là hài cốt của Nguyễn Phi Phúc được chôn nơi long mạch ở dãy Hoành Sơn. 

Cũng nhờ vậy mà ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ vùng phát tướng, chiêu tập hào kiệt cùng mưu đồ đại sự, gây dựng công nghiệp to lớn, trở thành những trang anh hùng chọc trời khuấy nước chấn động cõi trời nam, thậm chí danh vang đến tận vùng đất của người Trung Quốc.

Thành nhờ long mạch, bại cũng do long mạch?

Nhà Tây Sơn trải qua mấy chục năm oanh liệt, phía nam đánh chúa Nguyễn và quân Xiêm La, phía bắc lật đổ chính quyền Lê-Trịnh và ngăn chặn cuộc xâm lăng của Mãn Thanh, Nguyễn Huệ còn nuôi giấc mộng lấy lại vùng đất Lưỡng Quảng, cầu hôn công chúa của vua Càn Long, uy danh vang dội Trung Nguyên.

Nguyễn Huệ uy danh chấn động tới cả đất Trung Nguyên. (Ảnh qua redsvn.net)

Lúc bấy giờ ông thầy địa lý năm xưa cũng đã nghe danh Tây Sơn tam kiệt, cảm thấy nghi ngờ, bèn trở về vùng Hoành Sơn xem xét, thấy quả nhiên mảnh đất mình tìm ra đang phát huy tác dụng, hỏi thử mới biết hài cốt được an táng bên dưới là thân phụ của ba anh em Nguyễn Nhạc. 

Thầy phong thủy cả giận vì biết mình bị lừa, bèn lập mưu phá long mạch bằng cách bảo Nguyễn Nhạc hãy lấp mấy ngọn phụ lưu Sông Côn ở phía nam và đào thêm mấy nhánh khác ở phía bắc để dẫn nước vào ruộng cho nhân dân cày cấy làm ăn, Nguyễn Nhạc tưởng thật nghe lời.

Những nhánh sông vừa đào xong thì ở Phú Xuân, Nguyễn Huệ băng hà ngày 29/7/1792 (có tài liệu lại ghi 6/9/1792). Ở trong nam thì Nguyễn Ánh chiếm hết đất miền nam rồi kéo quân ra đánh Quy Nhơn. Nguyễn Nhạc chống không nổi phải cầu cứu cháu là Nguyễn Quang Toản, Nguyễn Quang Toản thừa thế cướp thành Quy Nhơn rồi lại sát nhập lãnh thổ của bác vào lãnh thổ của mình. Nguyễn Nhạc tức giận thổ huyết mà chết ngày 13/12/1793.

Nguyễn Huệ mất năm 40 tuổi, làm vua được 5 năm. Con Nguyễn Quang Toản 10 tuổi lên ngôi. Thái sư Bùi Khắc Tuyên chuyên quyền làm bậy, triều thần chia rẽ, tướng tá giết hại lẫn nhau. Nguyễn Nhạc làm vua được 16 năm, sau khi chết, con là Nguyễn Bảo cũng bị Nguyễn Quang Toản giết. Từ đó, nhà Tây Sơn suy dần và đến năm 1802 thì bị Nguyễn Ánh trừ dứt hẳn.

Nhà Tây Sơn thành nhờ phong thủy, bại cũng do phong thủy, phải chăng đây là định mệnh xui khiến nên mới trùng hợp như vậy? Dù sao giai thoại này cũng là một câu chuyện ly kỳ trong sử Việt, hấp dẫn hậu thế và còn truyền tụng mãi về sau.

Thế Di (t/h)

Danh Mục : Phong Thủy