Tổ tiên của nhân loại cách đây hàng ngàn năm vẫn còn để lại rất nhiều chỗ “mê” mà chúng ta không lý giải được. Nhiều phát minh cổ vẫn còn khiến người hiện đại phải tròn mắt kinh ngạc và thán phục trước trí tuệ của người xưa, chỉ tiếc rằng bí quyết chế tạo chúng dường như đều đã thất truyền.

Mặc dù hiện nay một số trong các phát minh đó đã được chúng ta tạo ra bằng khoa học công nghệ, nhưng đó vẫn chỉ là sản phẩm của người hiện đại với kỹ thuật tiên tiến, không rõ người xưa làm thế nào mà chế tạo được chúng?

Lửa Hy Lạp

Ảnh từ bản thảo minh họa, Madrid Skylitze, cho thấy Lửa Hy Lạp đang được sử dụng để chống lại đoàn quân nổi loạn Thomas the Slav. Đoạn chữ bên trên chiếc thuyền bên trái viết, “Đội thuyền Hy Lạp phóng hỏa thiêu đốt thuyền quân địch.”(Ảnh qua reddit.com)

Từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 12, quân đội của đế quốc Hy Lạp (Byzantine) thường bắn một chất liệu bí ẩn vào tàu quân địch trong các trận thủy chiến. Loại chất lỏng này được bắn ra từ các ống nước và đốt cháy trong nước, chúng chỉ có thể dập tắt bằng hỗn hợp dấm, cát, và nước tiểu.

Người ta thường gọi loại vũ khí hóa học này là Greek Fire (Lửa Hy Lạp), nhưng vẫn chưa biết nó được chế tạo từ những loại chất gì. 

Đế quốc Hy Lạp canh giữ bí mật này cực kỳ cẩn thận, để đảm bảo rằng chỉ một vài nhóm người được lựa chọn mới được phép biết đến, và vì vậy rốt cuộc nó đã bị thất truyền.

Thuốc giải bách độc

Người ta cho rằng vua Mithridates VI của Đế quốc Pontus (trị vì từ năm 120 đến năm 63 TCN) từng chế tạo ra một loại thuốc đặc biệt gọi là “thuốc giải bách độc toàn năng”, và nó được hoàn thiện bởi thầy thuốc riêng của Hoàng đế Nero. Theo các ghi chép thì loại thuốc này có thể giải được tất cả các chất độc, và cũng vì vậy mà vua Mithridatesc VI được gọi là “vua độc dược”, và ông cũng nổi tiếng là có thân thể “bách độc bất xâm”.

Tượng vua Mithridates VI xứ Pontus. ( Ảnh qua Pinterest)

Theo Adrienne Mayor, nhà nghiên cứu truyền thống dân gian kiêm sử gia tại Đại học Stanford, công thức nguyên thủy của loại thuốc này đã bị thất truyền. Nhưng các sử gia thời cổ đại bảo chúng ta rằng trong thành phần của nó có chứa thuốc phiện, rắn hổ lục băm nhỏ, và một sự kết hợp các lượng nhỏ chất độc và thuốc giải của chúng.

Vũ khí tia nhiệt của Archimedes

Nhà toán học người Hy Lạp Archimedes (mất năm 212 TCN) đã phát triển một loại vũ khí tia nhiệt có thể mượn ánh sáng mặt trời mà đốt cháy thuyền của địch. Vũ khí này đã  làm thách đố chương trình “Mythbusters” trên kênh Discovery Channel vào năm 2004, khi họ muốn tái tạo lại loại vũ khí này. Chuyên gia Mayor đã miêu tả loại vũ khí này là nhiều hàng lá chắn bằng đồng được đánh bóng giúp phản chiếu các tia sáng mặt trời vào thuyền quân địch.

Hình ảnh miêu tả nhà toán học Archimedes châm lửa đốt những con tàu của La Mã trước thành Syracuse với sự giúp đỡ của các tấm gương dạng parabol. ( Ảnh qua souriat.com)

Mặc dù chương trình “Mythbusters” đã không thể tái lập lại loại vũ khí cổ đại này và tuyên bố rằng đây chỉ là một truyền thuyết, nhưng các sinh viên Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã thành công chỉ một năm sau đó, vào năm 2005. Họ đã đốt cháy một con thuyền ở bến cảng San Francisco nhờ sử dụng thứ vũ khí 2.200 năm tuổi này.

Bê tông La Mã

Các khối kiến trúc La Mã rộng lớn đã tồn tại qua hàng nghìn năm qua là minh chứng cho những ưu điểm mà bê tông La Mã so với bê tông hiện đại, vốn sẽ xuất hiện dấu hiệu xuống cấp sau 50 năm.

Trong những năm gần đây các nhà nghiên cứu đã cố gắng hé mở bí ẩn về độ bền của khối bê tông cổ đại này. Thành phần bí mật của nó là tro bụi núi lửa.

Khối bê tông gần 2.000 năm tuổi ở Rome. ( Ảnh qua Wikipedia)

Một bài viết được xuất bản bởi Trung tâm Thông tin của trường Đại học California ở Berkeley vào năm 2013 đã tuyên bố rằng đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu đã hiểu được cách hợp chất canxi-nhôm-silicat-hydrate cực kỳ bền vững này kết nối các chất liệu với nhau. Quá trình tạo thành loại bê tông này sẽ tạo ra lượng khí thải CO2 thấp hơn so với quá trình tạo ra bê tông hiện đại. Tuy nhiên, một số nhược điểm khi sử dụng là nó cần nhiều thời gian hơn để khô, và mặc dù nó tồn tại được lâu hơn nhưng nó vẫn yếu hơn so với bê tông hiện đại.

Máy tính Hy Lạp cổ đại

Năm 1900, các thợ lặn ngoài khơi hòn đảo Antikythera của Hy Lạp phát hiện ra cỗ máy Antikythera. Đây là hệ thống 30 bánh răng bằng đồng mô phỏng chu kỳ của Mặt Trăng và Mặt Trời. Có niên đại từ thế kỷ I trước Công nguyên, cỗ máy nằm trong một hộp gỗ. Các bánh răng bên trong cỗ máy làm quay mặt đồng hồ bên ngoài, cho phép hiển thị vị trí của Mặt Trăng và Mặt Trời, cũng như sự xuất hiện của những ngôi sao cụ thể. Cỗ máy thậm chí có thể tính được cả năm nhuận.

Cỗ máy Antikythera trưng bày ở Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens. (Ảnh qua Wikipedia).

Dù người Babylon biết sử dụng hình học để theo dõi quá trình di chuyển của sao Mộc vào năm 1800 năm trước Công nguyên, cỗ máy Antikythera vẫn thường được xem là thiết bị đầu tiên có thể tự động tính toán các hiện tượng thiên văn. Mãi đến thế kỷ VIII, nhà toán học Muhammed al-Fazari mới tạo ra dụng cụ đo độ cao thiên thể đầu tiên của người Hồi giáo.

Máy giặt La Mã cổ đại

Theo IFL Science, giặt là một nghề ở đế chế La Mã, bao gồm chà vải trong bồn chứa dung dịch kiềm, như nước và nước tiểu hay nước khoáng. Ở thành phố Antioch cổ đại, ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, các nhà khoa học tìm thấy bằng chứng chỉ ra quá trình giặt có thể được cơ giới hóa. Những người La Mã đã tạo ra chiếc máy giặt đầu tiên trên thế giới từ thế kỷ I.

Hình vẽ máy giặt thời La Mã cổ đại. (Ảnh qua Wikipedia).

Máy giặt cơ học La Mã có thể bao gồm một bánh xe nước nâng chiếc búa lớn để nện lên quần áo. Con kênh ở thành phố Antioch có thể cung cấp khoảng 300.000 m3 nước mỗi giây, vượt xa nhu cầu của một thợ giặt bằng chân thông thường. Năng lượng do con kênh phát ra có thể hỗ trợ giặt trên quy mô công nghiệp cho 42 cặp búa cơ khí.

Pin Baghdad

Năm 1936, khi khai quật khu vực ngôi làng cũ Khujut Rabu, gần thủ đô Baghdad (Iraq), nhà khảo cổ người Đức Wilhelm Konig đã tình cờ tìm thấy loại pin này. Ngôi làng được nhìn nhận có niên đại khoảng 2000 năm tuổi, được kiến lập trong giai đoạn Parthia (250 TCN – 224 SCN).

Viên pin Baghdad cổ đại. (Ảnh qua FeedYeti.com)

Cấu tạo của viên pin gồm một bình bằng đất sét bọc bên ngoài một trụ đồng. Ở chính giữa trụ đồng, nhưng không chạm vào thành trụ, là một thanh sắt. Trụ đồng và thanh sắt được cố định bằng một cái nút bằng nhựa đường. Mặt trong của bình có dấu hiệu ăn mòn, có lẽ vì từng dùng để đựng dung dịch có tính axit như giấm hay rượu, bởi các dung dịch này đóng vai trò chất điện phân giúp pin tạo ra điện.

Thực tế, bản sao của viên pin này khi được phục chế tạo ra hơn 1V điện năng. Đây quả là cú sốc lớn đối với nhân loại vì cục pin này đã ra đời cả hàng ngàn năm trước khi khoa học hiện đại phát hiện ra điện năng.

Máy phát hiện động đất của Trung Quốc cổ đại

Không phải khoa học hiện đại, người Trung Quốc từ thế kỷ I cũng đã tự chế tạo cho mình “địa động nghi” – chiếc máy đo động đất đầu tiên trên thế giới. Theo các ghi chép thời Hậu Hán, năm 132 SCN một nhà khoa học có tên Trương Hành (78 – 139) đã trình lên vua Hán máy đo động đất đầu tiên với công dụng là xác định phương hướng của trận động đất.

Nó có hình dạng một cái bình nặng bằng đồng với 9 con rồng hướng mặt xuống. Ở phía dưới mỗi con rồng là một con ếch đang há miệng. Phía trong bình có một quả lắc, nó sẽ dao động khi có các cơn địa chấn và làm cho đòn bẩy hoạt động. Khi đó, các viên đá được giữ trong miệng 9 con rồng sẽ rơi xuống các con ếch phía dưới. Năm 138, dụng cụ này đã phát hiện được một trận động đất xảy ra tại khu vực Lũng Tây cách nơi đó đến tận một ngàn cây số.

Máy phát hiện địa chấn của Trương Hành. (Ảnh qua storymag.de)

Tuy rằng cho đến nay không có bản thiết kế nào còn sót lại, nhưng từ hình dáng bên ngoài và cấu trúc bên trong mà suy đoán, thiết bị này dùng để phát hiện động đất từ xa. Dù vậy, cơ cấu hoạt động bên trong của nó vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Thế Di(t/h)

Danh Mục : Bí Ẩn Thế Giới